Bovandakutyun PBH verj
Author: User
Date: 0101-01-01 00:00:00+00:00

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ, ՀԱՂՈՐԴՈՒՄՆԵՐ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱՌԱՋԻՆ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀՌՉԱԿՄԱՆ 100-ԱՄՅԱԿԻ ԱՌԹԻՎ

Արարատ Հակոբյան – Հայաստանի անկախության ուղին ……………….……………………………..3

Վալերի Թունյան – Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հռչակումը (ռուս.) …………………20

Գայանե Մախմուրյան – Նախիջևանի խնդիրն ամերիկյան քաղաքականության
մեջ (1919–1920 թթ.) (ռուս.) ………………………………………….……………...…………..….35

Անուշավան Զաքարյան – Սերգեյ Գորոդեցկու երևանյան տպավորությունները
(1919 թ. ապրիլի վերջ – մայիսի սկիզբ) (ռուս.) …………………………………………………..56

I

Յուրի Սուվարյան, Վալերի Միրզոյան – Հովհան Օձնեցու փիլիսոփայական և կառավար-
չական հայացքները (Հովհան Օձնեցու գահակալության 1300-ամյակի առթիվ) ……………..68

Քնարիկ Ավագյան – ԱՄՆ-ի հայերի մասնակցությունն ու նպաստը կիլիկյան
կամավորական շարժմանը (1916–1920 թթ.) (1918 թ. Արարայի ճակատամարտում “Հայկական լեգեոնի” տարած հաղթանակի 100-ամյակի առթիվ) …………………………...82

Անուշավան Զաքարյան – Զապել Եսայան. ազգային-հասարակական գործիչը (ծննդյան 140-ամյակի առթիվ) ………………………………………………………………….…………………102

Աելիտա Դոլուխանյան – Մ. Վ. Լակրոզի հայագիտական հետաքրքրությունները …………….…124

Ռուբեն Միրզախանյան – Գրական-գեղարվեստական խմորումները
Խորհրդային Հայաստանում (1926–1934 թթ.) …………………………………………………..134

Ռուբեն Սահակյան – Միլիցիայի կազմակերպումը Վանի նահանգում
(1915 թ. հոկտեմբեր – 1916 թ. սեպտեմբեր) ……………………………………………………..149

II

Հայկ Նազարյան – Դարդանելյան ռազմավարական փակուղին …………………..………………...161

Ավետիս Հարությունյան – Քրդերի անօրենությունները Վանի նահանգում և իթթիհատական կառավարության վերաբերմունքը (1908–1912 թթ.) …………………………………….……...174

Աշխեն Բասենցյան – Հայերի զորակոչն օսմանյան բանակ (1914–1917 թթ.) ……………………….191

Անուշ Ապրեսյան – Հանգի դրսևորումները Գրիգոր Նարեկացու “Մատեան ողբերգութեան” երկում և աշխարհաբար թարգմանություններում ……………………………………...……..207

Վահագն Գրիգորյան – Երերույքի տաճարի թվագրման խնդիրը կամ որտեղ են
գտնվել Բագարան և Երվանդավան քաղաքները………………………………...…………….217

Երվանդ Գրեկյան – Քաղաքաշինությունը և քաղաքաշինական միտքը
Բիայնիլի-Ուրարտուում ……………………………………….…………………………………225

ԳՐԱԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Աելիտա Դոլուխանյան – Նիկոլայ Հովհաննիսյան – 85 …………………...................……….……...256

Լիլիթ Հարությունյան – Հարություն-Ռեմոն Գևորգյան. Հայոց ցեղասպանությունը. Ամբող-
ջական պատմություն ……………………...............................………………..………………….263

Գագիկ Հարությունյան, Վահե Ստեփանյան – Ռուբեն Ավագյան. XVI–XIX դդ. դատաստանագրքերը և ազգային դատավարությունը աշխարհի հայկական գաղթօջախն-երում (նրանց պատմական հայրենիքից դուրս) և արդի իրականությունները (ռուս.) …..266

Աշոտ Գալստյան – Անդրանիկ Կարապետյան. Կրկնությունը և զեղչումը ժամանակակից հայե-
րենում, գիրք Ա: Կրկնություն …………………………...........................................……………...270

Հրաչյա Բալոյան – Գրիգոր Նարեկացի. մատենագիտութիւն ……….....................…………………273

Արաքս Փաշայան – Սիրիացի արաբ ականատես Ֆայեզ Ալ-Ղուսեյնի հուշերը
Հայոց ցեղասպանության մասին ………………………………….....................………………..277

ՄԵՐ ԵՐԱԽՏԱՎՈՐՆԵՐԸ

Սեդա Դեվեջյան – Հարություն Արտաշեսի Մարտիրոսյան. մարդը,
ինչպես որ կար (1921–1977) ……………………………….....................….....…………………..280

Կարինե Բազեյան, Գրիգոր Աղանյան – Գիտության և մշակույթի նվիրյալը
(Լավրենտի Բարսեղյանի ծննդյան 80-ամյակի առթիվ) ………….....................……………...285

ՄԵՐ ՀՈԲԵԼՅԱՐՆԵՐԸ

Աննա Ասատրյան – Բազմավաստակ արվեստաբանը և մանկավարժը (ՀՀ ԳԱԱ թղթակից
անդամ Վիգեն Ղազարյանի ծննդյան 75-ամյակի առթիվ) ……….........................................….292

ԳԻՏԱԿԱՆ ԿՅԱՆՔ

Լիլիթ Զաքարյան – “Արցախը հայոց պետականության համար պայքարի
քառուղիներում” խորագրով միջազգային գիտաժողով՝ նվիրված
Արցախյան շարժման նոր շրջափուլի 30-ամյակին ………………….......................…………296

ԼՐԱՏՈՒ

Նորայր Բագրատի Սարուխանյան ……………………………………....................…………………..304

СОДЕРЖАНИЕ

СТАТЬИ, СООБЩЕНИЯ

К 100-ЛЕТИЮ ПРОВОЗГЛАШЕНИЯ

ПЕРВОЙ РЕСПУБЛИКИ АРМЕНИЯ

Арарат Акопян – Путь независимости Армении …………………………………................……………..3

Валерий Тунян – Провозглашение Первой Республики Армения (на русск. яз.)......………………….20

Гаянэ Махмурян – Проблема Нахичевана в американской политике
(1919–1920 гг.) (на русск. яз.) …………………..………………………….........…………………..35

Анушаван Закарян – Ереванские впечатления Сергея Городецкого
(конец апреля – начало мая 1919 г.) (на русск. яз.) ………………….......................…………….56

I

Юрий Суварян, Валерий Мирзоян – Философские и управленческие
взгляды Иоанна Одзнеци (к 1300-летию восшествия на престол
Иоанна Одзнеци)………………………….…………………………………………………………68

Кнарик Авакян – Участие и содействие армян США добровольческому
движению киликийцев (1916–1920 гг.)(к 100-летию победы,
одержанной «Армянским легионом» в Арарайском
сражении 1918 г.) ...…………………………………………………………………………..………82

Анушаван Закарян – Запел Есаян: национально-общественный деятель
(к 140-летию со дня рождения) …………………….......…………………………………………102

Аэлита Долуханян – Арменоведческие интересы М. В. Лакроза …….............................……………..124

Рубен Мирзаханян – Литературно-художественные брожения
в Советской Армении (1926–1934 гг.) ……………………………..............……………………..134

Рубен Саакян – Организация милиции Ванской провинции
(октябрь 1915 г.– сентябрь 1916 г.) …………………………………............…………………….149

II

Айк Назарян – Дарданелльский стратегический тупик …….....................……………………….……161

Аветис Арутюнян – Произвол курдов в Ванской области и позиция иттихадского правительства (1908–1912 гг.) ……………………………………....................................................................……174

Ашхен Басенцян – Призыв армян в османскую армию (1914–1917 гг.) …...................................…….191

Ануш Апресян – Проявления рифмы в «Книге скорбных песнопений»
Григора Нарекаци и в переводах на современный армянский язык................................. ……207

Ваагн Григорян – Вопрос датировки Ереруйкской базилики или где
находились города Багаран и Ервандаван ………………………………................……………..217

Ерванд Грекян – Градостротельство и градостроительная мысль в Биайнили – Урарту ..........…….225

РЕЦЕНЗИИ

Аэлита Долуханян – Николай Ованнисян – 85 ……………………………................………………..256

Лилит Арутюнян – А.-Раймонд Кеворкян. Геноцид армян ………………........…............………….263

Гагик Арутюнян, Ваге Степанян – Рубен Авакян. Судебники и национальное судопроизводство в армянских колониях мира в XVI–XIX вв. (вне их исторической родины) и современные реалии (на русск. яз.) …....................................................................................................................266

Ашот Галстян – Андраник Карапетян. Повтор и эллипсис в современном армянском языке,
книга 1: Повтор ……………………………...............................................…………………………..270

Рачья Балоян – Григор Нарекаци: библиография …...................…………………………..……………273

Аракс Пашаян – Воспоминания сирийского очевидца Файеза Эль-Гусейна
о Геноциде армян ………………………………………………………………………………..….277

НАШИ ЗАСЛУЖЕННЫЕ ДЕЯТЕЛИ

Седа Деведжян – Арутюн Арташесович Мартиросян: человек,
каким он был (1921–1977) …………………………………………………......…………………..280

Карине Базеян, Григор Аганян – Преданность науке и культуре
(к 80-летию со дня рождения Лаврентия Барсегяна) ..……………….......................…………..285

НАШИ ЮБИЛЯРЫ

Анна Асатрян – Заслуженный искусствовед и педагог (к 75-летию члена-корреспондента НАН

РА Вигена Казаряна) ……………………………………........................................................……..292

НАУЧНАЯ ЖИЗНЬ

Лилит Закарян – Международная научная конференция «Арцах на
перепутьях борьбы за восстановление армянской государствен-
ности», посвященная 30-летию Арцахского движения .......................………………………….296

ХРОНИКА

Норайр Багратович Саруханян …………………........…………………………………………………..304

CONTENTS

ARTICLES, REPORTS

ON THE CENTENNIAL OF THE PROCLAMATION

OF THE FIRST REPUBLIC OF ARMENIA

Ararat Hakobyan – The path of independence of Armenia ……....................………………………………..3

Valery Tunyan – The proclamation of the First Republic of Armenia (in Russian) ……..................……...20

Gayane Makhmourian – The problem of Nakhijevan in the American policy

(1919–1920) (in Russian) …………………………………………………….....................………………35

Anushavan Zakaryan – Sergey Gorodetsky’s impressions of Yerevan
(the end of April – the beginning of May, 1919) (in Russian) ...………..................………………...56

I

Yuri Suvaryan, Valeri Mirzoyan – Hovhan Odznetsi’s philosophical and managerial
views (On the 1300th anniversary of the enthronement of Hovhan Odznetsi) …...............………68

Knarik Avagyan – The participation and contribution of the USA Armenians to the Cilician voluntary movement (1916–1920) (On the occasion of the 100th anniversary of the victory of the “Armenian Legion” at the Arara battle in 1918) ....…………………................................................82

Anushavan Zakaryan – Zabel Yesayan: a national-public figure (Dedicated to the 140th
birth anniversary) …………………...................…………………………………………………….102

Aelita Dolukhanyan– The Armenological interests of V. M. Lacroze …....................……………………..124

Ruben Mirzakhanyan – Literary-fiction ferment in Soviet Armenia (1926–1934) …...................………..134

Ruben Sahakyan – The organization of the police of the province of Van (October 1915 –September

1916) ………………………………………….............................................................……………149

II

Hayk Nazaryan – The Dardanelles strategic impasse ……....................……………………………………161

Avetis Harutyunyan – Kurdish outrages in the province of Van and the approach
of Ittihat government (1908–1912) ….……………..................……………………………………174

Ashkhen Basentsyan – The conscription of Armenians to the Ottoman army (1914–1917) ................….191

Anush Apresyan – The manifestation of rhyme in “Book of Lamentation” by Grigor
Narekatsi and its translations into modern Armenian language …………………................……..207

Vahagn Grigroyan – The problem of dating the basilica of Yereruyk or where the
cities of Bagaran and Yervandavan were located ..……………………………..................……….217

Yervand Grekyan – The city-building and town-planning mindset in Biainili-Urartu..................……….225

BOOK REVIEWS

Aelita Dolukhanyan – Nikolay Hovhannisyan – 85 ……………...................……………………………..256

Lilit Harutyunyan – Harutyun-Remon Gevorgyan: the Armenian Genocide: a general
history …………………………………………………………….........……………....…...……..263

Gagik Harutyunyan, Vahe Stepanyan – Ruben Avagyan. Codes of laws and national
legal proceedings in the Armenian colonies of the world in the XVI–XIX cc.
(out of their historical native land) and modern realities (in Russian) ………............…………266

Ashot Galstyan – Andranik Karapetyan. Repetition and ellipsis in modern Armenian,
Book I. Repetition ……………………………………………………………........……........……270

Hrachya Baloyan – Grigor Narekatsi: bibliography …………………………………........……........…...273

Araks Pashayan – Syrian Arab eyewitness Fayez Alghussein about the Armenian Genocide .....……..277

OUR HONOURED SCHOLARS

Seda Devejyan – Harutyun Artashes Martirosyan: the man, as he was (1921–1977) ….............….……280

Karine Bazeyan, Grigor Aghanyan – The devotee of science and culture (on the 80th birth
anniversary of Lavrenty Barseghyan) ……………………................……..………………….……..285

OUR JUBILEES

Anna Asatryan – The honoured art critic and pedagogue (On the 75th birth anniversary of
corresponding member of NAS RA Vigen Ghazaryan) …………….....................…………………..292

SCIENTIFIC LIFE

Lilit Zakaryan – International scientific conference “Artsakh in the crossroads of struggle
for Armenian statehood” devoted to the 30th anniversary of the new stage
of Artsakh movement ……...................……………………………………………………………296

NEWS

Norayr Bagrat Sarukhanyan …………......................……………………………………………………..304