ՊԵՏՐՈՍ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

Հայագիտությունը ծանր կորուստ կրեց:

72-րդ տարում կյանքից հեռացավ ճանաչված պատմաբան, ՀՀ վաստակավոր մանկավարժ, ԵՊՀ հայոց պատմության ամբիոնի վարիչի պաշտոնակատար, պրոֆեսոր Պետրոս Հովհան-նեսի Հովհաննիսյանը:

Ծնվել է 1944 թ. հունիսի 22-ին, Լենինական (այժմ` Գյումրի) քաղաքում, Երզնկայից գաղթած ավանդապահ հայ ընտանիքում:

1951–1961 թթ. սովորել է տեղի Վլ. Մայակովսկու անվան թիվ 5 միջնակարգ դպրոցում: Բարձր առաջադիմությամբ ավարտելով այն` 1962 թ. ընդունվել է ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետ: Երրորդ կուրսից զորակոչվել է խորհրդային բանակ և ծառայել ռազմաօդային ուժերում: 1967–1970 թթ. շարունակել է ուսումնառությունը ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետում: 1970 թ. ընդունվել է համալսարանի ասպիրանտուրան և պաշտպանել «Միջնադարյան Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությունը ակադ. Հ. Մանանդյանի աշխատություններում» թեկնածուական ատենախոսությունը:

1975 թվականից առ այսօր աշխատել է ԵՊՀ հայոց պատմության ամբիոնում, նախ` որպես կաբինետի վարիչ, ապա` դասախոս, դոցենտ, պրոֆեսոր: 2013 թվականից առ այսօր հայոց պատմության ամբիոնի վարիչի պաշտոնակատարն էր:

Նա դասավանդել է նաև Համազգայինի Բեյրութի հայագիտական բարձրագույն դասընթացներում (1992–1993 թթ.), Սևանի Վազգենյան հոգևոր դպրոցում (1995–1999 թթ.), իսկ 1999 թվականից առ այսօր` համատեղությամբ Էջմիածնի Գևորգյան հոգևոր ճեմարանում (Աստվածաբանական համալսարան):

Մանկավարժական աշխատանքը զուգակցել է գիտական-ստեղծագործական բեղուն աշխատանքին: Նա 400-ից ավելի տպագիր աշխատանքների` գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ, ակնարկներ հեղինակ է: Նրա խմբագրությամբ լույս են տեսել 80-ից ավելի գիտական աշխատանքներ: Առավելապես հայտնի են նրա աշխատակցությամբ լույս տեսած «Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիայի» (հատ. 1-ին, 1981, 2007, հատ. 2-րդ, 2011), «Ամենայն հայոց կաթողիկոսներ» տեղեկատու-պատկերագիրքը (2001), «Հայ եկեղեցու հանրագիտարան» պրակ Ա (2008), «Նշանավոր ճեմարանականներ» (հատ. 1-ին և 2-րդ, 2005, 2009):

Պ. Հովհաննիսյանի աշխատասիրությամբ ու խմբագրությամբ են լույս տեսել Ավետիս Պերպերյանի «Պատմություն Հայոց» աշխատությունը (2009), Աշոտ Հովհաննիսյանի «Պատմագիտական ուսումնասիրությունները» (2007 թ.), Նիկողայոս Ադոնցի «Հայկական հարց» (1996), ինչպես նաև «Երկերի» Ա–Զ հատորները (2006–2012), ակադ. Հ. Հ. Մանանդյանի Երկերի 7-րդ և 8-րդ հատորները (2010, 2011), Կ. Տեր-Մկրտչյանի «Հայոց եկեղեցու պատմություն» (2012) դասագիրքը և այլն:

Պ. Հովհաննիսյանը լուրջ ներդրում ունի մատենագիտական գրականության բնագավառում. հատկապես նշելի են «Հայկական հարց. հայերի ցեղասպանությունը» ռուսերեն գրականության մատենագիտությունը, «Մովսես Խորենացի. մատենագիտությունը» ստվարածավալ աշխատությունը (2013):

Պ. Հովհաննիսյանը համահեղինակներից և խմբագիրներից է «Հայոց պատմություն. հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը» բուհական ձեռնարկի (2000, 2012), հանրակրթական դպրոցի 5–10-րդ դասարանների «Հայոց եկեղեցու պատմություն» դասագրքի (2002–2013), հանրակրթական դպրոցի 6-րդ և 7-րդ դասարանների, ինչպես նաև ավագ դպրոցի 10-րդ դասարանի «Հայոց պատմություն» դասագրքերի:

Նա գործուն մասնակցություն ունի ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի «Հայոց պատմություն» բազմահատորյակի 2-րդ և 3-րդ հատորների, «Հայկական սովետական հանրագիտարան», «Հայկական համառոտ հանրագիտարան», «Հայկական հարց», «Քրիստոնյա Հայաստան», «Ո՞վ ով է» հանրագիտարանների ստեղծմանը:

Գիտամանկավարժական բեղուն գործունեության համար արժանացել է Հայոց եկեղեցու բարձրագույն «Սուրբ Սահակ Պարթև և Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանի (2004), «Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր մանկավարժ» կոչմանը (2009), կառավարական բազմաթիվ շնորհակալագրերի ու պատվոգրերի:

Ճանաչված պատմաբանի, սիրված դասախոսի ու ազնիվ քաղաքացու հիշատակը միշտ վառ կմնա նրան ճանաչողների, հարազատների և ուսանողների սրտերում:

ԵՊՀ ռեկտորատ

ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետ

ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտ