ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ, ՀԱՂՈՐԴՈՒՄՆԵՐ

I

Աշոտ Մելքոնյան – Առաջին աշխարհամարտ – Հայոց ցեղասպանություն. պատճառներ և հետևանքներ………………….. 3

Աննա Ասատրյան – Երգիչ գնդապետ Վահան Տեր-Առաքելյան ………………….………………11

Սուսաննա Հովհաննիսյան – Հովհ. Թումանյանի հանդիպումները ռուս  զորավարների հետ (նոյեմբեր – դեկտեմբեր 1914 թ.) (ռուս.) ……………………….…………….21

Ալվարդ Ղազիյան – Նիկողայոս Տեր-Հովհաննիսյան (Նիկոլ Դուման)

(մահվան 100-ամյա տարելիցի առթիվ) …………………….……………….48

Հարություն Մարության – Թանգարան և հուշարձան (Հայոց և հրեաների փորձառության համեմատական վերլուծություն)…….. ………..………………..58

Ալբերտ Խառատյան – «Արևելյան մամուլ» թերթը (1919–1922 թթ.) …..…………..……………80

Համլետ Հարությունյան – Նոր Բայազետի  (Սևան) գավառի բնակչությունը 1921–1930 թթ. ….96

II

Հենրիկ Հովհաննիսյան – Ներքին ձևն արվեստում ըստ միջնադարյան դիտումների……… 109

Ռուբեն Կարապետյան – Հայաստանի քաղաքային բնակչության գենետիկ կառուցվածքի էթնոմշակութային համատեքստը (ռուս.) …………………….118

Հասմիկ Ամիրջանյան – Հողատիրության կարգը Լոռիում (XIX դ. երկրորդ կես) …………..…135

Ռոման Հովսեփյան, Նինա Ստեփանյան–Ղանդիլյան, Համլետ Մելքումյան – Բուսաբուծական և բուսահավաքչական գործունեությունները Հայաստանի եզդիների և քրդերի մշակույթներում (նախնական տվյալներ) ………. ………………..……148

Լուսինե Թումանյան – Լիմ մենաստանի ձեռագրական ժառանգությունը ………………………163

Հրանուշ Զաքյան – Կրկնասեռության ըմբռնումը XVIII–XIX դարերի ինքնատիպ քերականությունների շրջանում ……………………………………………………….……184

Վարդան Ալեքսանյան – Հակոբ Ա եպիսկոպոս Սյունեցու գործունեության շուրջ

(918–958 թթ.) ……………  ……………195

Սարգիս Ավետյան – Արդի բարբառներում հին հայերենի շեշտակիր ե և ո ձայնավորների արտացոլման հարցի շուրջ  …………………..210

ՔՆՆԱՐԿՈՒՄՆԵՐ

Արմեն Պետրոսյան – Հայոց արմեն ցեղանունը ………………………………………………………224

ՀՐԱՊԱՐԱԿՈՒՄՆԵՐ

Գայանե Մախմուրյան – Հովհ. Թումանյանի ելույթները Հայոց ազգային խորհրդի և Ալեքսանդրապոլի արտակարգ խորհրդակցության նիստերում (1918 թ.

ապրիլ – հուլիս) ……..……………………237

ԳՐԱԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Վանո Եղիազարյան, Ալբերտ Պողոսյան – Գ. Կ. Խաչատրյան. Հայրենների ոճագիտական և կառուցվածքային ուսումնասիրություններ ……. ……..……………….251

Արմենուհի Ստեփանյան – Տավուշ. սոցիալ–մշակութային գործընթացներ ………….…………257

ՄԵՐ ՀՈԲԵԼՅԱՐՆԵՐԸ

Աելիտա Դոլուխանյան – Դասական գրականագետը (ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Սերգեյ Սարինյանի ծննդյան 90-ամյակի առթիվ) …………………………….………261

ՄԵՐ ԵՐԱԽՏԱՎՈՐՆԵՐԸ

Հենրիկ Հովհաննիսյան – Գրականությունից թատրոն և թատրոնից գրականություն  (ակադեմիկոս Լևոն Հախվերդյանի ծննդյան 90-ամյակի առթիվ) ……………..270

ԳԻՏԱԿԱՆ ԿՅԱՆՔ

Լիլիթ Արտեմյան – Գիտական նստաշրջան՝  նվիրված Հովհաննես Չեքիջյանի

ծննդյան 85-ամյա հոբելյանին ……… …………………………………276

Քնարիկ Ավագյան – «Առաջին աշխարհամարտը և հայ ժողովուրդը (պատմություն

և արդիական խնդիրներ)» միջազգային գիտաժողովը …………………………283

Աննա       Պողոսյան, Լուսինե Տանաջյան – Գիտաժողով՝ նվիրված հայ էթնիկակա-նության հիմնախնդիրներին ………………………………………………………..287

Քրիստինե Մելքոնյան – Միջազգային գիտաժողով՝ «Մոռացված հաղթանակներ. Կովկասյան ճակատը մեծ պատերազմում» ……… ………………………291

ԼՐԱՏՈՒ

2 Լավրենտի Բարսեղյան  …… ……………………………………………..294

СОДЕРЖАНИЕ

СТАТЬИ, СООБЩЕНИЯ

I

Ашот Мелконян – Первая мировая война – Геноцид армян: причины и последствия …..……..3

Анна Асатрян – Певец-полковник Ваан Тер-Аракелян … ……………………….11

Сусанна Ованесян – Встречи Ов. Туманяна с военачальниками русской

армии (ноябрь–декабрь 1914 г.) (на русском яз.) … ………………………..21

Алвард Газиян – Никогайос Тер-Оганнисян (Никол Думан) (к 100-летию со

дня смерти) ……… ………………………………………………….48

Арутюн Марутян – Музей и памятник (сравнительный анализ армянского

и еврейского опыта)………… ……………………………………….58

Альберт Харатян – Газета «Аревелян мамул» (1919–1922 гг.) ……… ………..80

Гамлет Арутюнян – Население уезда Новый Баязет (Севан) в 1921–1930 гг……… …….. .96

II

Генрик Иоаннисян – Внутренняя форма в искусстве по средневековым наблюдениям …109

Рубен Карапетян – Этнокультурный контекст генетической структуры населения городов Армении (на русском яз.).. …………………………………………..….118

Асмик Амирджанян – Система землевладения в Лори (вторая половина XIX в.) ..………..135

Роман Овсепян, Нина Степанян - Гандилян, Гамлет Мелкумян – Практики растениеводства и собирательства в культурах езидов и курдов Армении (предварительные данные) …… …………………………………..148

Лусине Туманян – Рукописное наследие монастыря Лим…………. ……………………………..163

Грануш Закян – Восприятие двузалоговости в области оригинальной грамматики XVIII–XIX веков ………. ……………………………………………………..184

Вардан Алексанян – О деятельности епископа Акопа I Сюникского (918–

958 гг.) ………………………………………………………………………………………..195

Саргис Аветян – К вопросу о трактовке древнеармянских ударных гласных º(=Е) и а (=О) в современных диалектах ……….. ………………………………………..210

ОБСУЖДЕНИЯ

Армен Петросян – Армянский этноним армен ….… …………………………..224

ПУБЛИКАЦИИ

Гаяне Махмурян – Выступления Ов. Туманяна на заседаниях Армянского национального совета и чрезвычайного совещания в Александрополе (апрель–июль 1918 г.) …237

РЕЦЕНЗИИ

Вано Егиазарян, Альберт Погосян – Г. К. Хачатрян. Стилистические и структурные исследования айренов ….. ……………………………………………251

Арменуи Степанян – Тавуш: социально-культурные процессы ….. …………….257

НАШИ ЮБИЛЯРЫ

Аэлита Долуханян – Классический литературовед (к 90-летию со дня

рождения академика НАН РА Сергея Сариняна) ..…… ……………261

НАШИ ЗАСЛУЖЕННЫЕ ДЕЯТЕЛИ

Генрик Иоаннисян – От литературы к театру и от театра к литературе

(к 90-летию со дня рождения академика Левона Ахвердяна) ……. ……….270

НАУЧНАЯ ЖИЗНЬ

Лилит  Артемян – Научная сессия, посвященная 85-летному юбилею Ованеса Чекиджяна…………… ………………….276

Кнарик Авакян – Международная конференция «Первая мировая война и армянский народ (история и актуальные проблемы)» …………… ………………..283

Анна Погосян, Лусине Танаджян – Научная конференция, посвященная проблемам армянской этничности …. ………………………………………………..287

Кристинe Мелконян – Международная научная конференция «Забытые победы: Кавказский фронт в великой войне» ………………………….291

ХРОНИКА

Лаврентий Барсегян ……… ………………………………….294

CONTENTS

ARTICLES , REPORTS

I

Ashot Melkonyan – World War I and the Armenian  Genocide: (reasons and consequences) …3

Anna Asatryan – Singer-Colonel Vahan Ter-Arakelyan …………… ……………….11

Susanna Hovhannisyan – Hovh. Tumanyan’s Meetings with Russian Military Leaders (November – December, 1914) (in Russian) ………… …………………….21

Alvard Ghaziyan – Nikoghayos Ter-Hovhannisyan (Nikol Duman) (to the 100th death anniversary) ………………………………………………………………………………48

Harutyun Marutyan – Museum and  Monument (comparative analysis of Armenian and

Jewish experience) ………………………….58

Albert Kharatyan – The “Eastern Press” Newspaper (1919 –1922) … …………………80

Hamlet Harutyunyan – Population of Nor Bayazet (Sevan) Province in 1921–1930 ………….96

II

Henrik Hovhannisyan – The Medieval Outlook of the Inner Form of Art ……………………109

Ruben Karapetyan – The Ethno-Cultural Context of Armenia’s Urban Population Genetic Structure (in Russian) ………………………..118

Hasmik Amirjanyan – The Landowning System in Lori (the second half of the 19th century)135

Roman Hovsepyan, Nina Stepanyan-Ghandilyan, Hamlet Melkumyan – Plant Cultivation and Gathering Practices in Yezidis’ and Kurds’ Cultures (preliminary data) ………….148

Lusine Tumanyan – The Scriptorium Heritage of Lim Monastery ……………………………163

Hranush Zakyan –Double Gender Perception in Original Grammars of the 18th–19th

Centuries ………………………………… 184

Vardan Alexanyan – On Bishop Hakob I Syunetsi’s Activities (918–958) ……………………195

Sargis Avetyan – On the Question of the Treatment of the Old Armenian Accented Vowels

Ե( =E) and Ո (=O) in Modern Dialects …… …………………………..210

DISCUSSIONS

Armen Petrosyan – Armenian Ethnonym Armen ……………………………………………..224

PUBLICATIONS

Gayane Makhmourian – Statements by  Hovh. Tumanyan at Meetings of the Armenian Natio-nal Council and of the Extraordinary Counsel in Alexandropol (April–July, 1918) ……237

BOOK REVIEWS

Vano Yeghiazaryan, Albert Poghosyan – G. K. Khachatryan. Stylistic and Structural Studies of Hayrens ………………………251

Armenuhi Stepanyan – Tavush. Social-Cultural Processes ……………………………257

OUR JUBILEES

Aelita Dolukhanyan – Classic Literary Critic (to academician of NAS RA Sergey Sarinyan’s 90th birth anniversary) ………………………………….261

OUR HONOURED SCHOLARS

Henrik Hovhannisyan – From Literature to Theatre and from Theatre to Literature (to academician  Levon Hakhverdyan’s 90th birth anniversary) ………………………….270

SCIENTIFIC LIFE

Lilit Artemyan – Scientific Session on Hovhannes Chekijyan’s 85th Birth Anniversary …….276

Knarik Avagyan – International Conference “World War I  and the Armenian People

(history and actual problems)” ……………………………………………………….283

Anna Poghosyan, Lusine Tanajyan – Scientific Conference Dedicated to Problems of  Armenian Ethnicity ..……………………………………………………………………287

Christine Melkonyan – International Scientific Conference “Forgotten Victories. Caucasian Front at Great War” ……………………………………….291

NEWS

Lavrenti Barseghyan ………………………………….294