ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ, ՀԱՂՈՐԴՈՒՄՆԵՐ

I

Վրեժ Վարդանյան – Հայոց պետականությունը Արշակունյաց թագավորության անկումից հետո (V դ. կես – 630-ական թվականներ) …………3

Աելիտա Դոլուխանյան – Նիզամու երկերի հինգհատորյակի առաջաբանի և ծանոթագրությունների հակասություններն ու սխալները (ռուս.) ………19

Գրիգոր Թանանյան – Գառնի պատմամշակութային կոթողը (տաճարի

վերականգման 40-ամյակի առթիվ) …………………25

Սվետլանա Վարդանյան – Ջավախքի բանահյուսական մշակույթը Երվանդ

Լալայանի գրառումներում (ծննդյան 150-ամյակի առթիվ) ………………46

Վահե Սարգսյան – Ջավախեցի. կյանքն ու ստեղծագործական ուղին (ծննդյան

140-ամյակի առթիվ) …………………..55

Վահան Մելիքյան – Ելիզավետպոլի և Շամխորի իրադարձությունները Անդրկովկասում իշխանության հիմնահարցի համատեքստում (1917 թ.

նոյեմբեր – 1918 թ. փետրվար) ………………70

II

Արմենուհի Ստեփանյան – Մեր օրերի արտագաղթը (ազգագրական

քննության փորձ) ……………………86

Լիլի Միրումյան – Դարձվածքների ոճական կիրառությունները Ս. Կապուտիկյանի հուշագրություններում ………………. 92

Լուսինե Հայրիյան – Ռ. Զարդարյանի գեղագիտական սկզբունքները

(ժողովրդական հեքիաթների մշակումներում) …………….98

Վահրամ Լալայան – Աղոթքի խորհրդաբանությունը Գր. Նարեկացու «Մատեան Ողբերգութեան» մեջ` ըստ պատրիարք Հակոբ Նալյանի ………….108

Նարինե Վարդանյան – Կանոնագիրք ձեռագրերի Բ խմբի կազմավորումն ու

հետագա խմբագրությունը 78 կանոնախմբերի սահմաններում ………130

Արմենուհի Պետրոսյան – Աղավնատնից հայտնաբերված երաժիշտի թրծակավե արձանիկ ………………140

Հովհաննես Խորիկյան – Աքեմենյան Պարսկաստանի I սատրապության

վարչական բաժանման շուրջ …………145

ՔՆՆԱՐԿՈՒՄՆԵՐ

Վահան Գայսերյան – Սեպագիր մի քանի արձանագրությունների թարգմանության մասին ……………….153

ՀՐԱՊԱՐԱԿՈՒՄՆԵՐ

Սուսաննա Հովհաննիսյան, Իրիտա Վարժապետյան – Անդրանիկի նամակները

Հովհ. Թումանյանին ……………………171

Անուշավան Զաքարյան – Մ. Լերմոնտովի «Երազ» բանաստեղծության ստեղծման պատմության շուրջ (ռուս.) ………….…………187

Համո Սուքիասյան – Նորահայտ փաստաթղթեր Դերենիկ Դեմիրճյանի մասին …….192

ԳՐԱԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Բյուլենտ Բիլմեզ (Ստամբուլ) – Վերժինե Սվազլյան. Հայոց ցեղասպանություն. Ականատես վերապրողների վկայություններ ……………………………….200

Վերժինե Սվազլյան – Արմեն Մարուքյան. Հայոց ցեղասպանության հետևանքների հաղթահարման հիմնախնդիրներն ու պատմաիրավական

հիմնավորումները ………………………………205

Հենրիկ Սվազյան – Ա. Մ. Վարդանյան. Աղվանքի պատմաաշխարհագրական քննություն ……………………….210

Անուշավան Տեր-Գաբրիելյան – Անահիտ Բեքարյան. Բայրոնը և հայ

իրականությունը ……………………..215

Արմենուհի Ղամբարյան – Սուրեն Սարգսյան. «Արմենիա» պարբերականը ազատագրական գաղափարախոսության ակունքներում …………………….217

Կարինե Դանիելյան, Հովիկ Սայադյան – Յուրիկ Մուրադյան, Մարիետա

Մուրադյան. Մարդկության համամոլորակային հիմնախնդիրները

և դրանց լուծման ուղիները ………………………………221

ՄԵՐ ՀՈԲԵԼՅԱՐՆԵՐԸ

Անուշավան Զաքարյան – Ալբերտ Արմենակի Խառատյան (ծննդյան 75-ամյակի առթիվ) …………………………224

Աշոտ Մելքոնյան – Պետրոս Հովհաննեսի Հովհաննիսյան (ծննդյան 70 և գիտամանկավարժական գործունեության 45-ամյակի առթիվ) ……………….230

Գուրգեն Խաչատրյան – Բազմավաստակ հայագետը (ՀՀ ԳԱԱ թղթակից-անդամ Լավրենտի Շահենի Հովհաննիսյանի ծննդյան 70-ամյակի առթիվ) …………..232

Ռուբեն Սահակյան – Բազմավաստակ գիտնականը (Էմմա Կոստանդյանի

ծննդյան 80-ամյակի առթիվ) ……………………………………………………….237

ԳԻՏԱԿԱՆ ԿՅԱՆՔ

ՀՀ ԳԱԱ տարեկան ընդհանուր ժողովը ……………………240

Համո Սուքիասյան – Երիտասարդական գիտաժողով` նվիրված հայոց

պատմության հիմնահարցերի աղբյուրագիտությանը ……………….251

ԼՐԱՏՈՒ

Հայոց ցեղասպանության մասին պարսկերեն …………………………254

Սեն Արևշատյան ……………………………..257

СОДЕРЖАНИЕ

СТАТЬИ, СООБЩЕНИЯ

I

Вреж Варданян – Армянская государственность после падения царства Аршакуни (половина V в. – 630-е годы) …………………………..3

Aэлита Долуханян – Противоречия и ошибки в предисловии и примечаниях пятитомника трудов Низами (на русском языке)……… ………19

Григор Тананян – Историко-культурный памятник Гарни (к 40-летию восстановления храма) ……………………..25

Светлана Варданян – Фольклорная традиция Джавахка в записях Ерванда Лалаяна (к 150-летию со дня рождения) …………………….46

Ваге Саркисян – Джавахеци: жизнь и творческий путь (к 140-летию со дня

рождения).……………… ………….55

Ваган Меликян – События в Елизаветполе и Шамхоре в контексте проблемы власти в Закавказье (ноябрь 1917 г. – февраль 1918 г.) ………………70

II

Арменуи Степанян – Эмиграция в наши дни (попытка этнографического

исследования).……… ……86

Лили Мирумян – Стилистическое применение фразеологизмов в мемуарах

С. Капутикян ………………….92

Лусине Айриян – Эстетические принципы Р. Зардаряна (в обработках народных

сказок)……………………… …………..98

Ваграм Лалаян – Мистика молитвы в «Книге скорбных песнопений»

Гр. Нарекаци в комментариях патриарха Акоба Наляна …….………108

Нарине Варданян – Формирование рукописной группы «Б» книги канонов

и ее дальнейшая редакция в рамках 78-и канонических групп …..…………130

Арменуи Петросян – Обнаруженная в Агавнатуне терракотовая статуэтка

музыканта ……………….140

Оганнес Хорикян – Об административном делении I сатрапии

ахеменидской Персии …………………….145

ОБСУЖДЕНИЯ

Ваган Гайсерян – О переводе некоторых клинописных надписей ….……………..153

ПУБЛИКАЦИИ

Сусанна Ованесян, Ирита Варжапетян – Письма Андраника Ов. Туманяну ….…..171

Анушаван Закарян – К истории создания стихотворения М. Лермонтова

«Сон» (на русском языке) ………187

Амо Сукиасян – Нововыявленные документы о Деренике Демирчяне ….…192

РЕЦЕНЗИИ

Бюлент Билмез (Стамбул) – Вержине Свазлян. Геноцид армян:

свидетельства очевидцев …………200

Вержине Свазлян – Армен Марукян. Проблемы и историко-правовые обоснования преодоления последствий Геноцида армян …………205

Генрик Свазян – А. М. Варданян. Историко-географическое исследование Агванка ……….210

Анушаван Тер-Габриелян – Анаит Бекарян. Байрон и армянская действительность ………….215

Арменуи Гамбарян – Сурен Саргсян. Газета «Армения» у истоков освободительной идеологии ………………217

Карине Даниелян, Овик Саядян – Юрик Мурадян, Мариета Мурадян. Глобальные проблемы человечества и пути их решения ……………221

НАШИ ЮБИЛЯРЫ

Анушаван Закарян – Альберт Арменакович Харатян (к 75-летию со дня рождения)…………………… …..224

Ашот Мелконян – Петрос Оганесович Оганесян (к 70-летию со дня

рождения и 45-летию научно-педагогической деятельности) ……………….230

Гурген Хачатрян – Заслуженный арменовед (к 70-летию со дня рождения члена-корреспондента НАН РА Лаврентия Шагеновича Ованесяна) ………………..232

Рубен Саакян – Заслуженный ученый (к 80-летию со дня рождения Эммы

Костандян)……… ………….237

НАУЧНАЯ ЖИЗНЬ

Годичное общее собрание НАН РА ……………….240

Амо Сукиасян – Молодежная научная конференция, посвященная источниковедению проблем истории Армении ……………..251

ХРОНИКА

О Геноциде армян на персидском …………………254

Сен  Аревшатян……………257

CONTENTS

ARTICLES , REPORTS

I

Vrezh Vardanyan –Armenian State After the Falling  of the Kingdom of Arshakuni

(the half of the 5th c. – the 630s) ………….3

Aelita Dolukhanyan – Contradictions and Errors s in the Preface and Notes of Nizami’s

Works Collection in Five Volumes (in Russian) ………19

Grigor Tananyan –Historico-Cultural  Monumant of Garni (to the 40th anniversary of the restoration of the temple) ……………………25

Svetlana Vardanyan – The Folklore Culture of Javakhk in the Records of Yervand Lalayan

(to the150th birth anniversary) ………………………….46

Vahe Sargsyan – Javakhetsi: Life and Creative Development (to the 140th birth anniversary) ..55

Vahan Melikyan – Events of Yelizavetpol and Shamkhor in the Context of the Problem

of Power in Transcaucasia (November 1917 – February 1918) …………70

II

Armenuhi Stepanyan – Emigration Nowadays (an attempt of ethnographical study) …………86

Lili Mirumyan –The Stylistic Application of Idioms in S. Kaputikyan’s Memoirs …………….92

Lusine Hayriyan – R. Zardaryan’s Aesthetic Principles (in the elaborations of folk tales) …….98

Vahram Lalayan –Mysticism of Prayer in the “Book  of Lamentations”  of Gr. Narekatsi

in Hakob Patriarch Nalyan’s Commentaries ……………………108

Narine Vardanyan –The Formation of the Manuscript Tradition “B” of the Book of Canons

and its Further Edition in the Frames of 78 Canon Groups ……………………130

Armenuhi Petrosyan – A Discovered Terracotta Figurine of a Musician in Aghavnatun …….140

Hovhannes Khorikyan – On the Administrative Division of the I Satrapy of Achaemenid

Persia ……………………145

DISCUSSIONS

Vahan Gayseryan – On the Translation of Some Cuneiform Inscriptions ……………….153

PUBLICATIONS

Susanna Hovhannisyan, Irita Varzhapetyan – Andranik’s Letters to Hovh. Toumanyan ….171

Anushavan Zakaryan – To the History of the Creation of M.Lermontov’s Poem “Dream”

(in Russian) ………………..187

Hamo Sukiasyan– Newly Found Documents on Derenik Demirchyan ………………192

BOOK REVIEWS

Bullent Bilmez (Istanbul) – Verjiné Svazlian . The Armenian Genocide: Testimonies of the Eyewitness Survivors ……………………200

Verjiné Svazlian – Armen Marukyan . Problems and Historical-Legal Substantiations

of Overcoming the Consequences of the Armenian Genocide ……………205

Henrik Svazyan – A.M.Vardanyan. Historico-Geographical Research of Aghvank ………….210

Anushavan Ter-Gabrielyan – Anahit Bekaryan. Bayron and the Armenian Reality …………215

Armenuhi Ghambaryan – Suren Sargsyan. Periodical “Armenia” in Emancipatory

Ideological Sources ……………………..217

Karine Danielyan, Hovik Sayadyan – Yurik Muradyan, Marieta Muradyan. Global

Problems of Humanity and the Ways of Their Solution ………………..221

OUR JUBILEES

Anushavan Zakaryan –Albert A. Kharatyan (to the 75th birth anniversary) ………………224

Ashot Melkonyan – Petros H. Hovhannisyan (to the 70th birth anniversary and the 45th anniversary of scientific-pedagogical activities) …………….230

Gurgen Khachatryan –Deserved Armenologist (to the 70th birth anniversary of the corresponding member of NAS RA Lavrenty Sh. Hovhannisyan) …………….232

Ruben Sahakyan – Deserved Scholar (to Emma Kostandyan’s 80th birth anniversary) ………237

SCIENTIFIC LIFE

Annual General Assembly of NAS RA ……………………………240

Hamo Sukiasyan – Youth Scientific Conference Dedicated to the Source Study of the

Issues of Armenian History ……………….251

NEWS

On the Armenian Genocide in Persian ……………………….254

Sen Arevshatyan ……………………..257