ՀՀ ԳԱԱ ՀՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԱԶԳԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏԻ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ ԳԻՏՆԱԿԱՆՆԵՐԻ 13-ՐԴ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԳԻՏԱԺՈՂՈՎԸ

ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում (ՀԱԻ) արդեն ավանդական են դարձել արտասահմանցի մասնագետների ակտիվ մասնակցությամբ իրականացվող երիտասարդական գիտաժողովներն ու սեմինարները: Դեկտեմբերի 15-ին և 16-ին ինստիտուտում կայացավ ինստիտուտի երիտասարդ գիտնականների հերթական` 13-րդ գիտաժողովը:

Գիտաժողովին ներկայացվեցին 21 զեկուցումներ հայաստանցի և արտասահմանցի մասնագետների կողմից: Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտից ներկայացվեց 11 զեկուցում, հայաստանյան գիտահետազոտական և գիտակրթական այլ հիմնարկություններից` 3 զեկուցում և արտերկրից` 6 զեկուցում:

Գիտաժողովի սկզբում բացման խոսքով հանդես եկան ինստիտուտի Երիտասարդ գիտնականների խորհրդի (ԵԳԽ) նախագահ Ռոման Հովսեփյանը և տնօրեն Պավել Ավետիսյանը: Ռ. Հովսեփյանն ասաց, որ գիտաժողովի մասնակից երիտասարդների մեծ մասը միասին աշխատում են դաշտում, լաբորատորիաներում և անգամ համագործակցում են որոշակի ծրագրերի շրջանակներում, սակայն մասնագիտացումների զգալի տարբերությունների պատճառով հաճախ բավականաչափ տեղեկացված չեն գործընկերների աշխատանքների մանրամասներին: Նա նշեց, որ գիտաժողովի նպատակն է լուծել այդ խնդիրը` երիտասարդ մասնագետներին հնարավորություն տալով ծանոթանալ միմյանց աշխատանքներին, ներկա և անցյալ դարաշրջանների մարդկային հասարակությունների ուսումնասիրության գործում ներկայումս կիրառվող տարբեր մոտեցումներին ու մեթոդներին: Գիտաժողովը թեմատիկ էր և կազմված էր երկու մասից: Գիտաժողովի հնագիտությանը և հարակից գիտություններին առնչվող մասը կայացավ գիտաժողովի առաջին օրը` ‹‹Նոր մոտեցումներ և տվյալներ Հարավային Կովկասի բրոնզեդարի ուսումնասիրության ոլորտում›› խորագրի ներքո: Այստեղ 11 մասնակիցներից 5-ը արտերկրից էին` ԱՄՆ-ից, Վրաստանից ու Ֆրանսիայից:

Ներկայացվեցին զեկուցումներ` հետևյալ թեմաներով. Ռոման Հովսեփյան (ՀԱԻ, Հնակենսաբանության խումբ)` ‹‹Բրոնզեդարյան բուսաբուծությունը Հարավային Կովկասում. ուսումնասիրության հնաբուսաբանական մեթոդը››, Աննա Խեչոյան (ՀԱԻ, Վաղ հնագիտության բաժին)` ‹‹Հայաստանում ժայռապատկերների ուսումնասիրության խնդիրները և նոր մեթոդաբանական մոտեցումները››, Ինեսսա Հովսեփյան (ՀԱԻ, Վաղ հնագիտության բաժին)` ‹‹Պետրոգրաֆիական անալիզի կիրառումը Հայաստանի վաղբրոնզեդարյան խեցեղենի ուսումնասիրության մեջ››, Աննա Ազիզյան (Էրեբունի պատմական և հնագիտական թանգարան-արգելոց)` ‹‹Կուր-արաքսյան խեցեղենի զարդարման հիմնական եղանակների շուրջ››, Սամվել Հարությունյան (Փարիզ-Սորբոնի համալսարան)` ‹‹Գեղարոտի կուր-արաքսյան խեցեղենի դասակարգման փորձ՝ մշակութային համատեքստում››, Հարություն Վանյան, Ռուբեն Դավթյան, Մարիամ Ամիրյան, Հասմիկ Սիմոնյան, Հենրիկ Դանիելյան (ՀԱԻ և ԵՊՀ, պատմության ֆակուլտետ)` ‹‹Նորաբակի - 1 դամբանաբլրի պեղումները, 2012 թ.››, Հասմիկ Սիմոնյան, Մարիամ Ամիրյան` ‹‹Սապատավոր մարդը››` ըստ Նորաբակի -1 դամբանաբլրի հնամարդաբանական նյութի››, Դիմիտրի Նարիմանիշվիլի (Կլդեկարի պատմական-ճարտարապետական թանգարան-արգելոց)` ‹‹Մեգալիթ կառույցները և դրանց ուսումնասիրության հեռանկարները››, Քեթեվան Թամազաշվիլի (Իվ. Ջավախիշվիլի անվ. Թբիլիսիի պետական համալսարան)` ‹‹Միջին բրոնզեդարյան դամբարան Ծինծկարոյից››, Ալան Գրին (Չիկագոյի Համալսարանի Մարդաբանության բաժին, ԱՄՆ)` ‹‹Ծաղկահովտի հարթավայրի ուշբրոնզեդարյան խեցեղենի շարժական ռենտգենային ֆլուորեսցենցիա և սինխրոտրոնային ռենտգենյան դիֆրակցիա. նոր միջոց հնամենի նյութերի արտադրության տեխնոլոգիական հետազոտությունում››, Իեն Լինդսեյ (Պուրդուի Համալսարանի Մարդաբանության բաժին, ԱՄՆ)` ‹‹Գեոֆիզիկայի և ICP-MS տեխնիկայի կիրառությունը ուշբրոնզեդարյան ամրոցներ հնավայրերի ուսումնասիրությունում, Ծաղկահովտի հարթավայր››:

Գիտաժողովի ‹‹Հասարակական գիտությունների դաշտային հետազոտությունների մեթոդաբանություն և էթիկա. տեսություն և փորձ›› խորագրով մասը կայացավ դեկտեմբերի 16-ին: Բացման խոսքով հանդես եկան ինստիտուտի ԵԳԽ փոխնախագահ Համլետ Մելքումյանը և Արդիականության ազգաբանության բաժնի վարիչ Լևոն Աբրահամյանը: Լ. Աբրահամյանի ելույթն ուներ ‹‹Հետազոտողը դաշտում. հարց և պատասխան›› խորագիրը:

Ներկայացվեցին զեկուցումներ` հետևյալ թեմաներով. Նվարդ Վարդանյան (ՀԱԻ, Բանագիտության բաժին)` ‹‹Բանահավաքչության մեթոդաբանության որոշ արդի հիմնախնդիրներ››, Ալինա Պողոսյան (ՀԱԻ, Ազգագրության բաժին)` ‹‹Արդեն տրվածը›› հասարակական գիտությունների ուսումնասիրություններում. լեզվի և տարածված դիսկուրսների ազդեցությունը դեռ չսկսված հետազոտության վրա››, Լևոն Մարգարյան (ՀԱԻ, Ազգագրության բաժին)` ‹‹Հայաստանում ռոք ենթամշակույթի ուսումնասիրության մեթոդաբանական խնդիրները››, Ջոն Վիլկինգ (Թյուբինգենի համալսարան, Գերմանիա)` ‹‹Հանդիպել օտարին և լինել օտար››, Ռուզաննա Ծատուրյան (ՀԱԻ, Ազգագրության բաժին)` ‹‹Հայկական  խոհանոցի հանրային դիսկուրսն ու ազգագրագետը››, Վահե Բոյաջյան (ՀԱԻ, Արդիականության ազգաբանության բաժին, Սոցիալական մարդաբանության բաժին, Սենթ Էնդրյուսի համալսարան, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիա)` ‹‹Մարտահրավերներ և հնարավորություններ. հետազոտական ճկունությունը դաշտային աշխատանքներում (Բալուչիստանի Սարհադդի շրջանի օրինակով)››, Արգամ Երանոսյան, Սաթենիկ Մկրտչյան` ‹‹Կովկաս, Կոնֆլիկտ, Մշակույթ›› նախագծի (DAAD) ուսանողական ծրագրերը››, Համլետ Մելքումյան (ՀԱԻ, Արդիականության ազգաբանության բաժին)` ‹‹Քաղաքացին և հետազոտողը ‹‹Մաշտոցի պուրակում›› (հանրային տարածքների պահպանության քաղաքացիական շարժումների ուսումնասիրության փորձ)››, Սաթենիկ Մկրտչյան (ՀԱԻ, Էթնոսոցիոլոգիայի բաժին)` ‹‹Ազգագրագետը դպրոցում. ոչ ֆորմալ պրակտիկաների ուսումնասիրության, արդյունքների ձևակերպման և հրապարակման խնդիրները››, Սմբատ Հակոբյան` ‹‹Ամերիկյան մարդաբանական ասոցիացիայի էթիկայի կոդեքս, Լ. Շտեռնբերգի ‹‹ազգագրագետի 10 պատվիրանները››:

Զեկուցումներից հետո տեղի ունեցավ քննարկում` ‹‹Մասնագիտական էթիկայի նորմեր ու կոդեքսներ. հայաստանյան իրողությունների տեղայնացման խնդիրները›› թեմայով:

Որոշ զեկուցումներ ներկայացվեցին` (հեղինակների ֆիզիկապես ներկա լինելու անհնարինության պատճառով) օգտագործելով ժամանակակից տեխնիկայի և կապի միջոցների ընձեռած հնարավորությունները: Նրանք կարողացան ելույթ ունենալ, նաև` ունկնդրել իրենց գործընկերներին: Գիտաժողովի մասնակիցների միջև տեսա- և ձայնակապ ապահովելու համար օգտագործվեցին Skype-ը և Google+ Hangouts-ը: Միաժամանակ ապահովված էր ուղիղ կապով հեռարձակում` Ustream և Livestream ինտերնետային միջոցներով:

ՌՈՄԱՆ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ,

ՍԱԹԵՆԻԿ ՄԿՐՏՉՅԱՆ,

ՀԱՄԼԵՏ ՄԵԼՔՈՒՄՅԱՆ